ਸ਼੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, 14 ਜਨਵਰੀ, ਬੋਲੇ ਪੰਜਾਬ ਬਿਊਰੋ :
ਅੱਜ (14 ਜਨਵਰੀ) ਮੁਕਤਸਰ ਵਿੱਚ ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸਾਖੀ ਅਤੇ ਬੰਦੀ ਛੋੜ ਦਿਵਸ (ਦੀਵਾਲੀ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਿੱਖ ਸਮਾਗਮ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ, ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਣ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚਰਚਿਤ ਪਰੰਪਰਾ ਕਬਰ ‘ਤੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦੀ ਰਸਮ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂਰਦੀਨ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਲੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਹੰਗ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਕਬਰ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ, ਨਵੀਂ ਕਬਰ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਕਤਸਰ ਵਿੱਚ ਮਾਘੀ ਮੇਲਾ 40 ਮੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਲਈ ਲੜਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਾਈ ਭਾਗੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਵੀ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ “ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆਂ” ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
