ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 2 ਮਾਰਚ, ਬੋਲੇ ਪੰਜਾਬ ਬਿਊਰੋ :
ਈਰਾਨ ਸੰਕਟ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ 10 ਲੱਖ ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਆਰਡਰ ਪੈਂਡਿੰਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਪੰਜਾਬ ਨੇ 300,000 ਟਨ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਲਟਕ ਗਈ ਹੈ। ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਸਮਤੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਜਿਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਬਾਸਮਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਲਡਮਰੂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ ਵਰਗੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਪਮੈਂਟ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਸਮਤੀ ਦੇ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਸਾਲਾਨਾ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਇਰਾਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਕੱਲਾ ਪੰਜਾਬ 25 ਤੋਂ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਇਸ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਹੋਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਬਾਸਮਤੀ ਮਿੱਲਰਜ਼ ਐਂਡ ਐਕਸਪੋਰਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿੱਤ ਸਕੱਤਰ ਨਰੇਸ਼ ਗੋਇਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਾਸਮਤੀ ਦੋਵਾਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ‘ਤੇ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬਾਸਮਤੀ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਮਿੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਨਿਰਯਾਤ ਜਲਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਭੁਗਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਕਾਰਨ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਨਹੀਂ ਜਾਪਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਬਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਬਾਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਇਕੱਲਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ 10,000 ਟਨ ਬਾਸਮਤੀ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਹੋਰ ਆਰਡਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਬੰਦਰਗਾਹ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਫਸੇ ਹੋਏ ਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉਤਾਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ₹2,000 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ। ਕਣਕ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਿੱਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਪਏ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਭੰਡਾਰਨ ਸੰਕਟ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਣਕ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
