ਮੋਹਾਲੀ, 4 ਮਾਰਚ, ਬੋਲੇ ਪੰਜਾਬ ਬਿਊਰੋ :
ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੰਗਾਂ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੋਲੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਲਗਭਗ 30,000 ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲੇ ਪਿੰਡ ਸੋਹਾਣਾ ਦੀ ਹੋਲੀ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ। ਲਗਭਗ 200 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਦੀ ਰਾਖ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਲੀ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਰਾਖ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਕੌਣ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਲਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਹੋਲੀ ਦਾ ਕੋਈ ਲਿਖਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਲੋਕ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਚਰਚਿਤ ਤੇ ਵਿਵਾਦਪੂਰਨ ਹੋਲੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੁਲਿਸ ਹੋਲੀ ‘ਤੇ ਚੌਕਸ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੋਲੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੱਡੀਆਂ ਲਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਖਿੰਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਥਿਤੀ ਇੰਨੀ ਮਾੜੀ ਸੀ ਕਿ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਖੁਦ ਗਲੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰੀ ਲੋਕ ਉਸ ਦਿਨ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ।
ਸੋਹਾਣਾ ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਸ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਕੋਠੀਆਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਲੋਪ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦਾ ਦਾਇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁੰਗੜ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਲੋਕ ਕਥਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਫੈਲ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਹੋਲੀ ਨਾ ਮਨਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਵਾਸੀ ਮਾੜੇ ਸ਼ਗਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੱਡੀਆਂ ਲਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਦਾ ਸਰਾਪ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਪਿੰਡ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੋਪੜੀਆਂ ਲਟਕਾਉਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
